Editie 7 - oktober 2023

Stand van zaken najaar 2023

Na het verschijnen van de vorige nieuwsflits in juni 2023, is er het nodige gebeurd:

• ZonMw publiceerde half juli de onderzoeksagenda integrale geboortezorg waarin wordt aangegeven waar in de komende jaren qua kennisontwikkeling op ingezet moet worden.

• In deze onderzoeksagenda zijn ook de inzichten opgenomen uit de Kennisagenda Verloskundige Samenwerkingsverbanden, een gezamenlijk initiatief van Federatie van VSV’s en NRCG. De definitieve Kennisagenda verscheen begin oktober.

• Landelijk wordt gewerkt aan de invulling van de stimuleringsregeling voor de financiering van het basiskader van de VSV’s. Zowel de Federatie als het NRCG en ook CPZ zijn hierbij betrokken. In deze nieuwsflits is de volledige tekst opgenomen van de gezamenlijke brief van de Federatie van VSV’s, CPZ en de NRCG over dit onderwerp, die begin november is verspreid.

• De implementatiefellows zijn in oktober gestart met de opleiding.

In deze nieuwsflits is specifiek aandacht voor de klantroute kraamzorg, de ZANGG studie en het webinar Bloedspoed (16 november).

Stand van zaken stimuleringsprogramma implementatie basiskader Verloskundig Samenwerkingsverbanden (VSV’s)

In april 2023 is het Basiskader voor Verloskundig Samenwerkingsverbanden bestuurlijk vastgesteld door alle landelijke geboortezorgpartijen. Inmiddels heeft het ministerie van VWS opdracht gegeven aan ZonMw om een stimuleringsprogramma voor de doorontwikkeling en versterking van de VSV’s (inclusief IGO’s) op te stellen op basis van dit Basiskader VSV’s.

Doel van dit stimuleringsprogramma is om VSV’s te helpen met het implementeren van de verantwoordelijkheden en taken uit het basiskader. Dit programma wordt straks uitgevoerd door ZonMw in nauwe samenwerking met en ondersteuning door de Federatie van VSV’s, het Netwerk Regionale Consortia Geboortezorg (NRCG) en het College Perinatale Zorg (CPZ). Alle andere belanghebbenden zijn betrokken door ZonMw en worden hierover geïnformeerd via VWS. Het programma loopt van 2024 tot en met 2026 en is momenteel nog volop in ontwikkeling.

We realiseren ons dat de VSV’s willen weten wat er van hen verwacht wordt. Door middel van dit bericht willen we iets meer van de kaders en context schetsen.

Wat zijn belangrijke uitgangspunten voor het stimuleringsprogramma?

• Het stimuleringsprogramma is gericht op implementatie van het Basiskader VSV’s.

• Het programma is voor alle VSV’s, inclusief IGO’s.

• VSV’s hoeven om aanspraak te maken op subsidie geen juridische entiteit te zijn.

• De aanvraag wordt zo eenvoudig mogelijk met zo min mogelijk administratieve lasten.

• De VSV’s worden ondersteund op een manier die bij hen past.

• VSV’s kunnen kiezen waarmee ze aan de slag gaan.

• Het verloop en de impact van het programma moet gevolgd kunnen worden door zowel ZonMw als door het VSV zelf. De VSV’s worden hierbij niet onderling vergeleken en het monitoren van de zelfgemaakte stappen en eigen voortgang staat voorop.  

Wanneer kan subsidie aangevraagd worden?

ZonMw streeft er naar om de subsidieoproep in het eerste kwartaal van 2024 open te stellen. Het is de bedoeling dat geld voor VSV’s eind 2024 beschikbaar komt. VSV’s kunnen bij de aanvraag ondersteuning krijgen via een aanspreekpunt in de regio. Hier worden jullie later over geïnformeerd.

Wat gebeurt er na 2026?

Om de resultaten van het beoogde stimuleringsprogramma duurzaam te kunnen borgen, wordt parallel gekeken naar een structurele bekostiging voor de taken en verantwoordelijkheden van een VSV na dit programma. VWS zal samen met de NZa en het Zorginstituut in de looptijd van het programma de mogelijkheden verkennen en uitwerken hoe een VSV bekostigd kan worden voor het coördinerende werk ter ondersteuning van integrale zorgverlening. Het doel is dat na 2026 hiervoor structurele bekostiging mogelijk is voor VSV’s.

Vragen?

We kunnen ons voorstellen dat jullie vragen hebben. Tijdens de online informatiebijeenkomst voor VSV bestuurders op 23 november a.s. zullen we jullie verder informeren over de opzet, voortgang en invulling van het stimuleringsprogramma implementatie basiskader VSV’s. Je kunt je hier aanmelden.

Heb je nu al vragen? Mail ze naar info@federatievsv.nl en we zullen deze samen met de programmapartners beantwoorden. Met de programmapartners gaan we de vragen en antwoorden beschikbaar maken voor alle VSV’s via één centraal punt.  

 AANLEIDING

Een VSV is een samenwerkingsverband voor netwerkzorg in de geboortezorg. De zorgverleners in dit VSV zijn verantwoordelijk voor de multidisciplinaire en lijnoverstijgende samenwerking tussen die partijen voor integrale geboortezorg. In 2020 hebben de VSV’s, in hun wens om helderheid te krijgen over de kerntaken van een VSV en de hiervoor benodigde investeringen en uitvoeringskosten, aan de Federatie van VSV’s gevraagd een duidelijk basiskader uit te werken voor de verantwoordelijkheden en taken van een VSV (bestuur). Dit basiskader is in 2022 vastgesteld. Het stimuleringsprogramma heeft als doel om stap voor stap onderdelen van het basiskader te integreren in de VSV’s, waarbij de VSV’s wel aan de slag moeten en afspraken/een plan van aanpak moeten maken, maar juist ook eigenaarschap houden over hun eigen proces. De VSV’s worden daarbij ondersteund in de regio door de Federatie van VSV’s en het NRCG. VSV’s kunnen daarbij ook gebruik maken van de kennis, informatie en instrumenten van het CPZ.

Klantroute Kraamzorg: toegankelijke kraamzorg voor gezinnen in kwetsbare situaties

Jaarlijks krijgen in Nederland meer dan 29.000 vrouwen te weinig of zelfs helemaal geen kraamzorg. Vooral vrouwen met een lage opleiding, een laag inkomen, een migratieachtergrond, of vrouwen die de Nederlandse taal niet voldoende beheersen of laaggeletterd zijn. Deze vrouwen (en hun partner) ontvangen niet de zorg die zij en hun pasgeboren baby’s nodig hebben, wat een risico vormt voor zowel moeder als kind. Om kraamzorg voor iedereen toegankelijker te maken, introduceren Pharos en ErasmusMC i.s.m. het Regionaal Consortium Zwangerschap en geboorte Zuidwest Nederland de ‘Klantroute Kraamzorg’.

De klantroute biedt inzicht in de klantreis van zwangere en pas bevallen vrouwen in kwetsbare omstandigheden. De tool is ontwikkeld voor kraamzorgprofessionals, maar zeker ook voor verloskundig zorgverleners in het ziekenhuis, huisartsen, jeugdartsen en -verpleegkundigen.

Toegankelijke kraamzorg

Het is juist in kwetsbare situaties van cruciaal belang dat er na de bevalling voldoende zorg beschikbaar is. Soms is het voor professionals in de geboortezorg lastig om juist deze vrouwen te bereiken. Het is daarom belangrijk dat zorgverleners zwangere vrouwen heldere en begrijpelijke informatie geven over het belang van kraamzorg en wat dit inhoudt, op een manier die bij haar past. De klantroute kan hierbij helpen.

Hoe werkt de tool?

De Klantroute Kraamzorg leidt zorgverleners door de fases die alle zwangere vrouwen (en hun partners) doorlopen, vanaf het begin van de zwangerschap tot en met de kraamzorgweek. In elke fase wordt besproken wat de vrouw kan ervaren en wat zij belangrijk vindt. De klantroute biedt onder andere video’s, animaties, tools, tips, links naar handige websites, gespreksmethoden, e-learnings, beeldmateriaal, infographics en checklists die direct toepasbaar zijn in de geboortezorg.

Lees meer over het gebruik van de klantroute in de implementatieleidraad

ZANGG studie

In Nederland heeft 25% van de mensen beperkte gezondheidsvaardigheden. Deze beperkte gezondheidsvaardigheden dragen bij aan beperkte toegang tot de gezondheidszorg, hogere zorgkosten en slechtere maternale en neonatale uitkomsten.

Uit onderzoek weten we dat zorgverleners het vaak lastig vinden om mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden op te sporen om vervolgens de zorg af te kunnen stemmen op deze mensen. In het onderzoeksproject ZANGG is het gespreksinstrument de CHAT-geboortezorg ontwikkeld, om zorgverleners te ondersteunen in het inzicht krijgen in gezondheidsvaardigheden van (aanstaande) ouders. Hierop is de praktijkkaart werkwijzen ontwikkeld. De werkwijzen in deze praktijkkaart kunnen helpen bij het afstemmen van zorg op (aanstaande) ouders met beperkte gezondheidsvaardigheden.

De CHAT geboortezorg en werkwijzen kaart zijn te vinden op deze website.